زنگ‌تفریح تصادفی

 المپياد جهاني زيست‌شناسي
 
 بازديدها
كاربران غيرعضو آنلاينكاربران غيرعضو آنلاين:  1695
 كاربران عضو آنلاين:  0
  کل كاربران آنلاين:  1695
 خط جانبی در ماهیان 
خط جانبی در ماهیان زنگ تفريح زيست
زنگ‌تفریح شماره ۱۵۵


 

خط جانبی یک اندام حسی است که در ماهیان یافت می‌شود و برای حس کردن حرکت و ارتعاش در محیط آبی اطراف ماهی به کار می‌رود. ماهیان از این اندام حسی برای تشخیص عمق و یا فشار آب، شکار، شکارچی‌ها، حس کردن جریان‌های آب و جهت جریان‌ها، همچنین جلوگیری از برخورد با اجسام ثابت و ماهیان نزدیک استفاده می‌کنند. تمام انواع ماهیان گونه‌ای از خط جانبی دارند. خط جانبی معمولاً به صورت خط محوی در پهلوی ماهی دیده می‌شود که از پوشش آبشش‌ها شروع می‌شود و تا پایه‌ی دم ادامه می‌یابد. بیشتر نوزاد‌ان دوزیستان و تعدای از دوزیستان بالغ آبزی نیز این اندام را دارند. در بعضی از گونه‌های ماهیان اندام‌های گیرنده‌ی خط جانبی تغییر پیدا کرده‌اند تا بتوانند به عنوان گیرنده‌ی الکتریکی عمل کنند، و برای دریافت تکانه‌های الکتریکی استفاده می‌شوند.

 

 

سلول‌های پوششی تغییر شکل یافته که سلول‌های مویی نامیده می‌شوند، باعث ایجاد توانایی حسی در خط جانبی می‌شوند. این سلول‌ها همان سلول‌های حس گری هستند که در گوش مهره‌داران، از جمله انسان یافت می‌شوند. این سلول‌ها به جابه‌جایی آب که توسط حرکت یا ارتعاش ایجاد می‌شود، پاسخ می‌دهند و این پیام‌های مکانیکی را به پیام‌های الکتریکی عصبی تبدیل می‌کنند. عصب‌هایی که از این سلول‌ها به مغز می‌روند در ناحیه‌ای به مغز وارد می‌شوند که ارتباط نزدیک با ناحیه‌ی پردازش داده‌های شنوایی در مغز دارد؛ هرچند که مسیرهای شنوایی و خط جانبی در سیستم عصبی مرکزی از یکدیگر مجزا هستند. خط جانبی در زندگی گروهی و رفتار‌های شنای گروهی، شکار و جهت‌یابی نقش مهمی دارد. مثلاً ماهی‌ها می‌توانند از سیستم خط جانبی‌شان برای تشخیص آشفتگی در آب که توسط شکار در حال فرار ایجاد می‌شود استفاده کنند.

 

 

خط جانبی از مجموعه‌ای از گیرنده‌های مکانیکی تشکیل شده است به نام نورومست (neuromast) که به صورت یک شبکه‌ی مرتبط در طول سر و بدن شکل گرفته‌اند. این شبکه معمولاً به صورت چندین خط افقی نظم یافته است، با این حال نورومست‌ها ممکن است که به صورت تک هم یافت شوند. هر نورومست از دسته‌ای از سلول‌های حسی و پشتیبان تشکیل شده است که توسط غلاف ژله مانندی به نام کاپولا (cupula) در بر گرفته شده‌اند. هر سلول حسی یا سلول ‌مویی دارای چندین مژک کوچک است، و مژک‌ها حرکت یا فشار آب را احساس می‌کنند. سیستم خط جانبی به ماهی امکان می‌دهد که جهت و میزان حرکت آب را تشخیص دهد. به این صورت ماهی می‌تواند احساسی از حرکت خودش، حرکت شکار یا شکارچی نزدیک، و حتی جا‌به‌جایی آب در اطراف جسم ساکن داشته باشد. مثلاً ماهیانی که به آکواریوم جدید منتقل می‌شوند، به کمک خط جانبی از برخورد با دیوار آکواریوم اجتناب می‌کنند.

 

 

در کوسه‌ها بعضی از نورومست‌ها در تکامل تغییر یافته‌اند و به گیرنده‌های الکتریکی تبدیل شده‌اند. این گیرنده‌ها در سر کوسه‌ها تمرکز پیدا کرده‌اند و می‌توانند پتانسیل‌های الکتریکی جزیی را که از انقباض ماهیچه‌های شکار ایجاد می‌شوند، دریافت کنند. این گیرنده‌ها همچنین می‌توانند میدان الکترومغناطیسی زمین را احساس کنند، و این طور به نظر می‌آید که کوسه‌ها برای پیدا کردن خانه و مهاجرت از این گیرنده‌های الکتریکی استفاده می‌کنند.

 

 

1392/3/22لينک مستقيم

فرستنده :
ناشناس HyperLink HyperLink 1393/11/21
مـتـن : من واقعا خوشحالم که با این سایت علمی آشنا شدم واقعا مدت ها بود دنبال چنین سایتی می گشتم تابستون برنامه می ریزم بیام سایتتون....
موفق و پیروز یا حق

فرستنده :
ناشناس HyperLink HyperLink 1393/11/21
مـتـن : ازآن استفاده ی خوبی کردم.عالیست

فرستنده :
سحر HyperLink HyperLink 1393/11/21
مـتـن : عالی بود.

فرستنده :
سارا HyperLink HyperLink 1393/11/21
مـتـن : خیلی جالب بود . حالا میفهمم که چرا ماهیم یه خط روی پوستش داره. درست مثل ماهی های بالا . منو باش که فکر می کردم ماهی بیچاره ام خراش برداشته است!!!

فرستنده :
ناشناس HyperLink HyperLink 1392/9/13
مـتـن : جالب بود مرسيييييييي
پاسـخ : خواهش می‌کنم

فرستنده :
ناشناس HyperLink HyperLink 1392/7/8
مـتـن : ببخشید ماده ی ژلاتینی کاپولا دقیقا کجاست؟
پاسـخ : خود کاپولا یک ماده‌ی ژلاتینی است که مژک‌های سلول‌های حسیِ موجود در نورومست را در بر گرفته است.

نظر شما پس از تاييد در سايت قرار داده خواهد شد
نام :
پست الکترونيکي :
صفحه شخصي :
نظر:
تاییدانصراف
 انيميشن‌هاي زيست‌شناسي

 
 المپياد زيست شناسي

 

 
 

 


 

صفحه‌ي اصلي


 

 
 


 

راهنماي سايت


 

 
 

 


 

آموزش


 

 
 


 

بانك سوال


 

 
 

 


 

مسابقه


 

 
 

 


 

زنگ تفريح


 

 
 

 


 

مصاحبه و گزارش


 

 
 

 


 

معرفي كتاب


 

 
 

 

 

مشاوره


 

 
 

 


 

پرسش‌و‌پاسخ‌علمي


 

 
 


 

اخبار

 

فعاليت‌هاي علمي

 پيوندها